- Tăng trưởng hai con số: không phải “tăng chỉ tiêu”, mà là bài toán năng lực thực
Mục tiêu tăng trưởng 10%+ được đặt ra trong bối cảnh Việt Nam muốn bứt phá mô hình phát triển.
Tuy nhiên, bài viết nhấn mạnh đây không phải bài toán cộng thêm chỉ tiêu cho từng ngành, mà là:
- Xác định đúng “không gian tăng trưởng thực”
- Đánh giá đúng năng lực hấp thụ vốn, lao động và công nghệ
- Tháo gỡ đúng điểm nghẽn trong vận hành nền kinh tế Nếu chỉ giao chỉ tiêu tăng đồng loạt:
- Sẽ tạo áp lực hành chính
- Dễ dẫn đến tăng trưởng hình thức
- Không phản ánh đúng chất lượng tăng trưởng
Vì vậy, trọng tâm là chuyển từ tư duy “kế hoạch số học” sang “tư duy không gian tăng trưởng”.
- Cơ cấu nền kinh tế: không phải ngành nào cũng cần tăng trưởng 10%
Tăng trưởng hai con số của toàn nền kinh tế không đồng nghĩa mọi ngành đều phải đạt mức đó.
Mỗi khu vực có vai trò khác nhau:
- Nông nghiệp tăng trưởng ổn định khoảng 3–4%/năm
- Vai trò chính: Đảm bảo an ninh lương thực, Ổn định xã hội và Xuất khẩu nông sản
- Nhưng quy mô giá trị gia tăng thấp hơn công nghiệp. Khó tạo “đột biến tăng trưởng”
- Công nghiệp – dịch vụ là động lực chính để tạo tăng trưởng cao. Đặc biệt:
-
- Công nghiệp chế biến – chế tạo
- Logistics – thương mại
- Dịch vụ giá trị cao
- Động lực mới: không chỉ tăng vốn mà phải tăng năng suất
Để đạt tăng trưởng cao, nền kinh tế cần chuyển từ: “tăng vốn” → “tăng hiệu quả vốn” và “tăng lao động” → “tăng năng suất”
Các động lực tăng trưởng mới gồm:
- Khoa học công nghệ
- Đổi mới sáng tạo
- Chuyển đổi số
- Kinh tế số
- Tăng trưởng xanh và kinh tế tuần hoàn
Mô hình “3i” được nhấn mạnh:
- Investment (đầu tư): mở rộng quy mô vốn
- Import (nhập khẩu công nghệ): tiếp nhận máy móc, công nghệ mới
- Innovation (đổi mới sáng tạo): tạo giá trị mới trong nước
Yêu cầu quan trọng:
- Tăng năng suất lao động ~8–8,6%/năm
- TFP (năng suất tổng hợp) phải đóng góp khoảng 55%
- Nghĩa là tăng trưởng phải đến từ “chất”, không chỉ từ “lượng”
- Dư địa tăng trưởng còn lớn nhưng đang bị “nghẽn” ở nhiều điểm
Nền kinh tế Việt Nam vẫn còn nhiều dư địa để tăng tốc, đặc biệt ở:
Công nghiệp chế biến – chế tạo
- Có khả năng:
- Tạo giá trị gia tăng cao
- Tăng xuất khẩu
- Tạo việc làm lớn
- Tuy nhiên:
- Phụ thuộc nhiều vào nguyên liệu nhập khẩu
- Chuỗi cung ứng nội địa chưa hoàn chỉnh
Điều này làm hạn chế khả năng tăng trưởng bền vững.
Đầu tư (công – tư – FDI)
- Đầu tư công:
- Kích hoạt hạ tầng
- Tạo hiệu ứng lan tỏa sang tư nhân
- Đầu tư tư nhân: Bị ảnh hưởng bởi thủ tục, đất đai, vốn
- FDI:
- Không chỉ cần vốn
- Quan trọng là chất lượng, chuyển giao công nghệ và liên kết doanh nghiệp nội địa
Các “điểm nghẽn chung”
- Thủ tục hành chính chậm
- Giải phóng mặt bằng khó
- Hạ tầng logistics chưa đồng bộ
- Khả năng hấp thụ vốn còn yếu
Dư địa có nhưng chưa được khai thông hiệu quả.
- Điều kiện quyết định: biến dư địa thành tăng trưởng thực
Tăng trưởng hai con số chỉ đạt được nếu:
- Tháo gỡ điểm nghẽn thể chế và hạ tầng
- Cải thiện môi trường đầu tư – kinh doanh
- Đẩy nhanh giải ngân đầu tư công
- Tăng liên kết giữa các vùng và ngành
Nguyên tắc điều hành quan trọng:
- Nơi nào nghẽn → phải tháo
- Nơi nào có tiềm năng → phải kích hoạt
- Nơi nào tăng nhưng thiếu bền vững → phải nâng chất
—
Tác giả: Đỗ Phạm
Nguồn đăng: Thời Báo Ngân Hàng – Link
Ngày đăng: 19/06/2026
