I. Mục tiêu phát triển trung tâm logistics và hàng hải
Thành phố Hồ Chí Minh đang đứng trước cơ hội lớn để trở thành trung tâm hàng hải và logistics của khu vực sau khi mở rộng không gian phát triển thông qua việc sáp nhập với Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu.
Thành phố đặt ra các mục tiêu chiến lược:
- Đến năm 2030: ngành vận tải, kho bãi và logistics trở thành ngành kinh tế quan trọng trong khu vực.
- Đến năm 2035: trở thành trung tâm hàng hải và logistics tầm cỡ Đông Nam Á.
- Đến năm 2045: xây dựng trung tâm hàng hải quốc tế, có khả năng cạnh tranh với các trung tâm lớn của châu Á.
II. Tăng trưởng mạnh của ngành logistics
Theo đề án phát triển dịch vụ của thành phố:
- Giai đoạn 2010 – 2024, ngành vận tải kho bãi và logistics tăng trưởng trung bình 13%/năm.
- Riêng khu vực TP.HCM cũ đạt 15%/năm.
Đến năm 2024:
- Giá trị gia tăng ngành logistics đạt 150.000 tỷ đồng.
- Chiếm 7% GRDP toàn thành phố.
- Đóng góp 15% GRDP của khu vực dịch vụ.
Điều này cho thấy logistics đang trở thành ngành kinh tế trọng điểm của thành phố.
Sau khi mở rộng địa giới, TP.HCM sở hữu một hệ sinh thái logistics hoàn chỉnh, gồm:
Cảng biển
- Cảng Cát Lái
- Cụm cảng Cái Mép – Thị Vải
Đặc biệt, Cái Mép – Thị Vải có thể tiếp nhận tàu trên 200.000 DWT, thuộc nhóm cảng nước sâu lớn nhất khu vực.
Hệ thống sân bay
- Sân bay Tân Sơn Nhất
- Sân bay Long Thành
Trung tâm công nghiệp
- Hệ thống khu công nghiệp của Bình Dương
- Ga logistics Sóng Thần
Hệ thống kho bãi và ICD
- Nhiều trung tâm logistics lớn
- Hệ thống kho bãi hiện đại.
III. Trục logistics chiến lược của vùng
Sau sáp nhập, thành phố hình thành trục tam giác logistics quan trọng: Long Thành – Cái Mép – Tân Sơn Nhất
Kết nối với các tuyến giao thông lớn:
- Cao tốc TP.HCM – Long Thành – Dầu Giây
- Cao tốc Bến Lức – Long Thành
- Cao tốc Biên Hòa – Vũng Tàu
- Mỹ Phước – Tân Vạn
Hệ thống này giúp:
- rút ngắn thời gian vận chuyển
- giảm chi phí logistics
- nâng cao năng lực cạnh tranh hàng hóa xuất khẩu.
IV. Cơ hội từ thị trường logistics toàn cầu
Theo dự báo của S&P Global: Quy mô thị trường logistics toàn cầu:
- 14.000 tỷ USD vào năm 2030
- 36.000 tỷ USD vào năm 2050
Riêng khu vực ASEAN:
- Tăng trưởng khoảng 7,7%/năm
- Đạt 800 tỷ USD vào năm 2030.
Việt Nam được dự báo sẽ hưởng lợi lớn nhờ:
- Tăng trưởng xuất nhập khẩu 6,4%/năm
- Tăng thêm 7,5 triệu TEU lưu lượng container.
Động lực tăng trưởng đến từ:
- Công nghiệp chế biến phát triển
- Dòng vốn FDI ổn định
- Hệ thống cảng biển và hàng không mở rộng.
V. Dự án chiến lược tạo đột phá
Một số dự án quan trọng có thể tạo bước ngoặt cho TP.HCM:
- Cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ
- Cụm cảng Cái Mép – Thị Vải
- Sân bay Long Thành
Nếu các dự án này được triển khai đồng bộ, TP.HCM có thể cạnh tranh với các trung tâm trung chuyển lớn của khu vực như: Singapore, Port Klang.
- Dù có nhiều lợi thế, TP.HCM vẫn đối mặt nhiều khó khăn. Doanh nghiệp logistics nhỏ
- Theo Hiệp hội Doanh nghiệp dịch vụ logistics Việt Nam: thành phố có khoảng 12.700 doanh nghiệp logistics chiếm 40% cả nước.
- Nhưng 90% là doanh nghiệp nhỏ và vừa chủ yếu cung cấp dịch vụ cơ bản như: vận tải, kho bãi, giao nhận.
Trong khi đó, doanh nghiệp FDI lại nắm các dịch vụ giá trị cao:
- 3PL (logistics bên thứ ba)
- 4PL (quản trị chuỗi cung ứng).
Thiếu nhân lực chất lượng cao
- Ngành logistics tại TP.HCM hiện có: khoảng 600.000 lao động
- Nhưng: chỉ 5 – 7% được đào tạo chuyên ngành.
Dự báo đến 2030 thành phố cần thêm: 650.000 – 700.000 lao động logistics, đặc biệt trong lĩnh vực: công nghệ số, vận tải đa phương thức, quản trị chuỗi cung ứng.
Lưu lượng hàng hóa tăng nhanh đang gây quá tải tại:
- Quốc lộ 51
- Cao tốc TP.HCM – Long Thành – Dầu Giây
- khu vực cảng Cảng Cát Lái
- Cảng Hiệp Phước
- Phú Mỹ – Cái Mép.
Ngoài ra còn có nguy cơ ùn tắc giao thông, phát thải môi trường.
Do đó cần ứng dụng công nghệ như: IoT, Big Data, hệ thống điều phối logistics thông minh.
VI. Ba trụ cột phát triển logistics
TP.HCM xác định 3 trụ cột chính để phát triển:
- Trung tâm cảng biển hiện đại
- Trung tâm logistics quy mô quốc gia và khu vực
- Trung tâm dịch vụ hàng hải và dịch vụ hỗ trợ
Thành phố cũng hướng tới phát triển:
- logistics thương mại điện tử
- logistics chuỗi lạnh
- hệ thống quản trị logistics thông minh.
—
Tác giả: Phương Tuyền
Nguồn: Báo Công an nhân dân – Link
Ngày đăng: 24/02/2026
