- Các thị trường xuất khẩu đang liên tục thay đổi “luật chơi”
Các thị trường lớn và tiềm năng như Argentina, Đức, Indonesia liên tục ban hành những quy định mới liên quan đến:
- Hải quan điện tử
- Ngoại hối và thanh toán quốc tế
- Bao bì và tái chế sản phẩm
- Truy xuất nguồn gốc
- Tiêu chuẩn kỹ thuật và chứng nhận chất lượng
Điều này khiến “vé vào cửa” thị trường không còn phụ thuộc chủ yếu vào giá cả hay ưu đãi thuế quan mà phụ thuộc vào khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn và quy định mới.
Doanh nghiệp không cập nhật kịp thời sẽ gặp khó khăn từ khâu đàm phán hợp đồng, vận chuyển đến thông quan hàng hóa.
- Chi phí tuân thủ ngày càng trở thành rào cản lớn đối với doanh nghiệp
Tại Argentina, doanh nghiệp phải thích ứng với cơ chế xác nhận trước xuất xứ hàng hóa, yêu cầu đối tác nhập khẩu hoàn thành các thủ tục pháp lý trước khi hàng được vận chuyển.
Tại Đức, Luật Bao bì mới yêu cầu:
- Tăng tỷ lệ tái chế
- Thực hiện trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất (EPR)
- Điều chỉnh thiết kế bao bì theo tiêu chuẩn kinh tế tuần hoàn
Tại Indonesia, doanh nghiệp phải đáp ứng hàng loạt yêu cầu:
- Chứng nhận Halal
- Chứng nhận tiêu chuẩn SNI
- Đăng ký sản phẩm với cơ quan BPOM
- Kiểm soát chặt mã HS và hồ sơ chứng từ
Chỉ một sai sót nhỏ trong chứng từ cũng có thể khiến hàng hóa bị chậm thông quan từ 7–14 ngày và phát sinh thêm chi phí lưu kho đáng kể.
- Chậm thích ứng có thể khiến doanh nghiệp mất cơ hội thị trường
Một trong những rủi ro lớn nhất là các thủ tục pháp lý kéo dài. Tại Indonesia:
- Quy trình cấp phép BPOM và chứng nhận Halal có thể kéo dài từ 6–18 tháng.
- Nếu chuẩn bị không đầy đủ, thời gian đưa sản phẩm ra thị trường có thể chậm thêm 12–18 tháng.
Ngoài thời gian, doanh nghiệp còn phải chịu nhiều chi phí:
- 1.500–3.000 USD cho mỗi mã sản phẩm để đăng ký giấy phép BPOM và Halal.
- 4.000–6.000 USD/tháng cho hoạt động quản lý phân phối.
- Khoảng 5.000 USD để tiếp cận hệ thống bán lẻ hiện đại.
Những khoản chi phí này cho thấy rào cản thương mại hiện nay không còn là thuế nhập khẩu mà là năng lực tuân thủ và thích ứng với các quy định mới.
- Doanh nghiệp cần tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng và thị trường
Các chuyên gia cho rằng doanh nghiệp Việt Nam cần:
- Thiết lập quan hệ trực tiếp với nhà nhập khẩu và hệ thống bán lẻ nước ngoài.
- Chủ động tìm hiểu yêu cầu thị trường thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào trung gian.
- Nâng cao khả năng truy xuất nguồn gốc, quản lý chất lượng và đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế.
Việc kết nối trực tiếp với người mua giúp doanh nghiệp:
- Hiểu rõ yêu cầu của thị trường.
- Phát hiện sớm các điểm nghẽn trong chuỗi cung ứng.
- Điều chỉnh sản phẩm phù hợp với nhu cầu thực tế.
Bên cạnh đó, doanh nghiệp Việt vẫn cần khắc phục nhiều hạn chế như:
- Chi phí logistics cao.
- Bao bì chưa đáp ứng yêu cầu quốc tế.
- Tổn thất sau thu hoạch lớn.
- Năng lực đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật còn hạn chế.
- Năng lực cập nhật chính sách trở thành yếu tố cạnh tranh mới
Điểm chung của các thị trường hiện nay là tốc độ thay đổi quy định ngày càng nhanh. Doanh nghiệp không chỉ theo dõi thuế quan hay tỷ giá như trước mà còn phải thường xuyên cập nhật:
- Quy định hải quan số
- Chính sách ngoại hối
- Tiêu chuẩn môi trường
- Quy định bao bì
- Truy xuất nguồn gốc
- Phương thức thanh toán quốc tế
Các chuyên gia đề xuất:
- Xây dựng hệ thống cảnh báo sớm về thay đổi chính sách ở các thị trường xuất khẩu.
- Tăng cường chia sẻ thông tin giữa cơ quan thương vụ, hiệp hội ngành hàng và doanh nghiệp logistics.
- Hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực tuân thủ và quản trị rủi ro.
—
Tác giả: Thế Vinh
Nguồn đăng: VNBusiness – Link
Ngày đăng: 29/06/2026
